varṇa वर्ण várṇa m. (or n. g. ardharcādi, prob. fr. √ 1. vṛ; ifc. f(A). ) a covering, cloak, mantle, [L.] a cover, lid, [Yājñ. iii, 99] outward appearance, exterior, form, figure, shape, colour, [RV.] &c. &c. colour of the face, (esp.) good colour or complexion, lustre, beauty, [Mn.]; [MBh.] &c. colour, tint, dye, pigment (for painting or writing), [MBh.]; [Kāv.] &c. colour = race, species, kind, sort, character, nature, quality, property (applied to persons and things), [RV.] &c. &c. class of men, tribe, order, caste (prob. from contrast of colour between the dark aboriginal tribes and their fair conquerors; in [RV.] esp. applied to the Āryas and the Dāsas; but more properly applicable to the four principal classes described in Manu's code, viz. Brāhmans, Kṣatriyas, Vaiśyas, and Śūdras; the more modern word for ‘caste’ being jāti; cf. [IW. 210 n. 1]), [ib.] a letter, sound, vowel, syllable, word, [Br.]; [Prāt.] &c. a musical sound or note (also applied to the voice of animals), [MBh.]; [R.]; [Pañcat.] the order or arrangement of a song or poem, [W.] praise, commendation, renown, glory, [Mṛcch.]; [Kum.]; [Rājat.] (in alg.) an unknown magnitude or quantity (in arithm.) the figure, ‘one’ (accord. to some) a co-efficient a kind of measure, [L.] (cf. -tāla) gold, [L.] a religious observance, [L.] one who wards off, expeller, [Sāy.] on [RV. i, 104, 2] várṇa n. saffron, [L.] [Cf., accord. to some, Slav. vranǔ, ‘black’, ‘a crow’; Lith. várnas, ‘a crow’.] varṇada वर्णद varṇa—da mfn. giving colour, colouring, dyeing, [W.] giving tribe &c., [ib.] varṇa—da n. a kind of fragrant yellow wood, [L.] varṇaja वर्णज varṇa—ja mfn. produced from castes, [VarBṛS.] varṇakā वर्णका f. woven cloth, [L.] varṇaka वर्णक mf(ikA)n. painting, picturing, representing, [Rājat.] m. a strolling player or singer, [L.] a species of plant, [Suśr.] fragrant ointment, [L.] N. of a man (pl. his descendants) g. upakādi m. or n. a model or specimen, [Kathās.] mf(ikA)n. colour for painting, paint, pigment, unguent, anything for smearing on the body, [AitĀr.]; [ŚāṅkhGṛ.] &c. (ifc. f(akA). ) m. sandal, [L.] n. a chapter, section of a book, [Nyāyam.], Sch. a circle, orb, [HPariś.] orpiment, [L.] the red colouring or paint with which bride and bridegroom are marked at weddings, the painting of the bride by the bridegroom and of the bridegroom by the bride, [L.] (ifc.) a letter or syllable, [Śrutab.] varṇanā वर्णना varṇana, n. and varṇa°nā, f. the act of painting, colouring &c. delineation, description, explanation, [Kāv.]; [Pur.]; [Kathās.] &c. writing, [MW.] embellishment, decoration, [ib.] varṇa°nā f. praise, commendation, [L.] varṇana वर्णन , n. and varṇa°nā, f. the act of painting, colouring &c. delineation, description, explanation, [Kāv.]; [Pur.]; [Kathās.] &c. writing, [MW.] embellishment, decoration, [ib.] varṇasa वर्णस mfn. (fr. varṇa) g. triṇādi. varṇasi वर्णसि m. or f. (?) water, [Uṇ. iv, 107], Sch. varṇatā वर्णता varṇa—tā f. ([MBh.]) the state of colour, colour (anyavarṇa-tva, the being of another colour) varṇaṭa वर्णट m. N. of a man, [Rājat.] varṇakṛt वर्णकृत् varṇa—kṛt mfn. causing or giving colour, [Suśr.] varṇatas वर्णतस् varṇa—tas ind. by or with or according to colour &c., [RPrāt.]; [AgP.] varṇatva वर्णत्व varṇa—tva n. ([Suśr.]; [Kull.] &c.) the state of colour, colour (anyavarṇa-tva, the being of another colour) the state or condition of caste, division into classes the state or condition of a letter or sound. varṇavat वर्णवत् varṇa—vat mfn. having colour &c., [MW.] varṇabhīru वर्णभीरु varṇa—bhinna and varṇa—bhīru, m. (in music) two kinds of measure, [Saṃgīt.] varṇacaura वर्णचौर varṇa—caura m. a stealer of colour, [L.] varṇadūta वर्णदूत varṇa—dūta m. ‘letter-messenger’, a letter, epistle, [L.] varṇagata वर्णगत varṇa—gata mfn. ‘gone to colour’, coloured, described, [W.] algebraical, [Col.] varṇaguru वर्णगुरु varṇa—guru m. ‘father or chief of the castes’, a king, prince, [Rājat.] varṇahīna वर्णहीन varṇa—hīna mfn. deprived of caste, out-caste, [W.] varṇakavi वर्णकवि varṇa—kavi m. N. of a son of Kubera, [L.] varṇakita वर्णकित mfn. (fr. varṇaka) g. tārakādi. varṇalīla वर्णलील varṇa—līla m. (in music) a kind of measure, [Saṃgīt.] varṇalekhā वर्णलेखा varṇa—lekhā or varṇa—lekhikā, f. = -rekhā, [L.] varṇamālā वर्णमाला varṇa—mālā f. order or series of letters (esp. rows of letters written on a board or in a diagram), the alphabet, [L.] varṇamātṛ वर्णमातृ varṇa—mātṛ f. ‘letter-mother’, a pen, pencil &c., [L.] varṇamaya वर्णमय varṇa—maya mf(I)n. consisting of colours, [MW.] consisting of symbolical letters or sounds, [Cat.] varṇanātha वर्णनाथ varṇa—nātha m. the planetary regent of a caste, [Vāstuv.] varṇanīya वर्णनीय mfn. to be painted or coloured or delineated or described, [BhP.]; [Sāh.]; [Sarvad.] (cf. śoṇita-v°). varṇapāṭha वर्णपाठ varṇa—pāṭha m. ‘letter-register’, the alphabet, [Pat.] varṇapāta वर्णपात varṇa—pāta m. the dropping or omission of a letter in pronunciation, [MW.] varṇarāśi वर्णराशि varṇa—rāśi m. ‘multitude or series of letters’, the alphabet, [RPrāt., Introd.]; [Sarvad.] varṇarekhā वर्णरेखा varṇa—rekhā f. chalk or a white substance often confounded with chalk, [L.] varṇatāla वर्णताल varṇa—tāla m. N. of a king, [Vās., Introd.] (in music) a kind of measure, [Saṃgīt.] varṇatūlī वर्णतूली varṇa—tūli, varṇa—tūlikā or varṇa—tūlī, f. ‘letter-brush’, a pen, pencil, paint-brush, [L.] varṇatūli वर्णतूलि varṇa—tūli, varṇa—tūlikā or varṇa—tūlī, f. ‘letter-brush’, a pen, pencil, paint-brush, [L.] varṇatanu वर्णतनु varṇa—tanu f. N. of a partic. Mantra addressed to Sarasvatī, [Cat.] varṇavatī वर्णवती varṇa—vatī f. turmeric, [L.] varṇayati वर्णयति varṇa—yati f. (in music) a kind of measure, [Saṃgīt.] varṇabhinna वर्णभिन्न varṇa—bhinna and varṇa—bhīru, m. (in music) two kinds of measure, [Saṃgīt.] varṇadharma वर्णधर्म varṇa—dharma m. the partic. duty or occupation of any caste or tribe, [Gaut.]; [Mn.] &c. varṇabuddhi वर्णबुद्धि varṇa—buddhi f. the idea or notion connected with partic. letters or sounds, [Sarvad.] varṇadātrī वर्णदात्री varṇa—dātrī f. ‘giving colour’, turmeric, [L.] varṇakrama वर्णक्रम varṇa—krama m. order or succession of colours, [KātyŚr.], Sch. order of castes (°meṇa ind. according to the order of castes), [Prab.] order or series of letters, alphabetical arrangement, alphabet, [W.] a partic. Krama or method of reciting Vedic texts (see under krama), [TPrāt.] varṇamātrā वर्णमात्रा varṇa—mātrā f. a kind of metre, [Sāh.] varṇamātra वर्णमात्र varṇa—mātra n. only the colour, nothing but colour, [Hit.] varṇapātra वर्णपात्र varṇa—pātra n. ‘colour-vessel or receptacle’, a paint-box, [L.] varṇapuṣpī वर्णपुष्पी varṇa—puṣpī f. Echinops Echinatus, [L.] varṇapuṣpa वर्णपुष्प varṇa—puṣpa n. the blossom of globe-amaranth, [L.] varṇasthāna वर्णस्थान varṇa—sthāna n. the place or organ of utterance of any sound or letter (eight in number, as ‘the throat’ &c.; see under sthāna), [Ragh.] varṇasūtra वर्णसूत्र varṇa—sūtra n. N. of wk. varṇavādin वर्णवादिन् varṇa—vādin m. a speaker of praise, panegyrist, [L.] varṇavarti वर्णवर्ति varṇa—varti or varṇa—vartikā, f. a writing-pen, pencil &c., [L.] varṇavṛtta वर्णवृत्त varṇa—vṛtta n. N. of a class of metres regulated by the number of syllables in the half-line (such as the Anuṣṭubh, Indra-vajrā &c.; cf. mātrā-vṛtta), [Col.] varṇabhairava वर्णभैरव varṇa—bhairava m. or n. (?) N. of wk. on the terrible importance of the mystical meaning of letters. varṇabhedinī वर्णभेदिनी varṇa—bhedinī f. millet, [L.] varṇaśāsana वर्णशासन varṇa—śāsana n. N. of wk. varṇaśreṣṭha वर्णश्रेष्ठ varṇa—śreṣṭha mfn. belonging to the best of tribes, [W.] varṇa—śreṣṭha m. a Brahman or member of the highest caste, [R.] varṇacāraka वर्णचारक varṇa—cāraka m. a painter, [L.] varṇadīpikā वर्णदीपिका varṇa—dīpikā f. ‘letter-explainer’, N. of wk. on the mystical meaning of letters. varṇadūṣaka वर्णदूषक varṇa—dūṣaka mf(ikA)n. violating or disturbing the distinctions of caste, [Mn. x, 61.] varṇadeśanā वर्णदेशना varṇa—deśanā f. ‘instruction in letters’, N. of a treatise (by Deva-kīrti on the proper spelling of words with certain cognate consonants, such as ś, ṣ, s; j and y; gh and h), and of some similar works. varṇadevatā वर्णदेवता varṇa—devatā f. the deity presiding over any partic. letter, [VPrāt.] varṇajyāyas वर्णज्यायस् varṇa—jyāyas mfn. higher in caste, [Āpast.] varṇajyeṣṭha वर्णज्येष्ठ varṇa—jyeṣṭha mf(A)n. highest in caste, [Hit. iv, 21] (v.l.) varṇa—jyeṣṭha m. a Brāhman, [L.] varṇakūpikā वर्णकूपिका varṇa—kūpikā f. any vessel containing colour or paint, an ink-bottle, ink-stand, [L.] varṇakadāru वर्णकदारु varṇaka—dāru n. sandalwood, [Harav.] varṇakamaya वर्णकमय varṇaka—maya mf(I)n. composed or consisting of colours, painted, [Śāntik.] varṇalekhikā वर्णलेखिका varṇa—lekhā or varṇa—lekhikā, f. = -rekhā, [L.] varṇamātṛkā वर्णमातृका varṇa—mātṛkā f. N. of Sarasvatī, [L.] varṇapattra वर्णपत्त्र varṇa—pattra n. ‘colour-leaf’, a pallet, [L.] varṇapaṭala वर्णपटल varṇa—paṭala m. or n. (?) N. of a Pariśiṣṭa of the [AV.] varṇatūlikā वर्णतूलिका varṇa—tūli, varṇa—tūlikā or varṇa—tūlī, f. ‘letter-brush’, a pen, pencil, paint-brush, [L.] varṇavaikṛta वर्णवैकृत varṇa—vaikṛta n. degeneracy of caste, [Cat.] varṇavilāsa वर्णविलास varṇa—vilāsa m. N. of wk. varṇaviveka वर्णविवेक varṇa—viveka m. distinction of sounds, N. of a treatise on the different spelling of nouns. varṇacitrita वर्णचित्रित varṇa—citrita mfn. painted with colours, [Śak.] varṇagrathaṇā वर्णग्रथणा varṇa—grathaṇā f. a partic. artificial method of writing verses, [Vas.] varṇakrameṇa वर्णक्रमेण varṇa—krameṇa ind., according to the order of castes varṇamañcikā वर्णमञ्चिका varṇa—mañcikā f. (in music) a kind of measure, [Saṃgīt.] varṇaprabodha वर्णप्रबोध varṇa—prabodha m. N. of wk. varṇaprakāśa वर्णप्रकाश varṇa—prakāśa m. N. of wk. varṇapuṣpaka वर्णपुष्पक varṇa—puṣpaka m. globe amaranth, [L.] varṇasaṃghāta वर्णसंघात varṇa—saṃghāṭa or varṇa—saṃghāta ([Pat.]), varṇa—samāmnāya ([VPrāt.] &c.), m. ‘assemblage or aggregate of letters’, the alphabet. varṇasaṃghāṭa वर्णसंघाट varṇa—saṃghāṭa or varṇa—saṃghāta ([Pat.]), varṇa—samāmnāya ([VPrāt.] &c.), m. ‘assemblage or aggregate of letters’, the alphabet. varṇasaṃhāra वर्णसंहार varṇa—saṃhāra m. an assemblage or mixture of different castes, an assembly in which all the four tribes are represented, [Bhar.]; [Daśar.]; [Sāh.] varṇasaṃhitā वर्णसंहिता varṇa—saṃhitā f. a kind of Saṃhitā (q.v.), [Prāt.] varṇasaṃkara वर्णसंकर varṇa—saṃkara m. mixture or blending of colours, [MBh.] mixture or confusion of castes through intermarriage, [Mn.]; [MBh.] varṇasaṃyoga वर्णसंयोग varṇa—saṃyoga m. ‘union of tribe or caste’, matrimonial connection or marriage between persons of the same caste, [MārkP.] varṇatarṇaka वर्णतर्णक varṇa—tarṇaka, n. or varṇa—tar°ṇikā, f. woollen cloth used as a mat, [L.] varṇatarṇikā वर्णतर्णिका varṇa—tarṇaka, n. or varṇa—tar°ṇikā, f. woollen cloth used as a mat, [L.] varṇavartikā वर्णवर्तिका varṇa—varti or varṇa—vartikā, f. a writing-pen, pencil &c., [L.] varṇavibhāvin वर्णविभाविन् varṇa—vi-bhāvin m. N. of Śiva varṇavikriyā वर्णविक्रिया varṇa—vikriyā f. enmity against the castes, [Ragh.] varṇayitavya वर्णयितव्य mfn. = prec. [Śaṃk.] varṇabhedavidhi वर्णभेदविधि varṇa—bheda-vidhi m. method of letter-division, N. of wk. varṇaparicaya वर्णपरिचय varṇa—paricaya m. skill in song or music, [Śak.] varṇaprakarṣa वर्णप्रकर्ष varṇa—prakarṣa m. excellence or beauty of colour, [MW.] varṇasāramaṇi वर्णसारमणि varṇa—sāra-maṇi m. N. of wk.